ประวัติ บ้านลูนิเกตุ  ตำบลห้วยหม้าย  อำเภอสอง  จังหวัดแพร่

 

 ตอนที่.. 1                                                             ภาพ

 

      พุทธศักราช 2435  เมื่อครั้ง ประเทศไทย  เกือบถูก รุกราน จาก การล่า อณานิคม ของ 2 ประเทศ มหาอำนาจ คืออังกฤษ และ ฝรั่งเศส ที่เหลืออยู่เพียงชาติเดียวขณะต่อมา     ครั้งแรก เพื่อการปก ป้องประชาธิไตย สมัย รัชการที่ 5 นั้นเราได้ เสียดินแดนจาก การ ตกลงด้วยการทำสนธิสัญญา ปี พ.ศ. ๒๔๓๕ - ๓๖ ระหว่างไทยกับอังกฤษ กำหนดพรมแดนไทยกับพม่า ต่อมา เป็นการทำสนธิสัญญา กับฝรั่งเศส อีกหลาย ฉบับ ซึ่งก็เป็นเหตุให้ไทย ยังเป็นไท อยู่ทุกวันนี้ แต่ก็ต้องเสียดินแดนไปในหลายส่วน หลังจากนั้น

 

       เหตุผลหนึ่งที่ประเทศสยามต้อง ปกป้องอธิปไตย ไว้ คือการยอม ให้นายทุนจากประเทศ อังกฤษมาทำสัมปทาน ป่าไม้ในประเทศไทยเพื่อ ส่งออกไปยังประเทศทางยุโรป  ซึ่ง จังหวัดแพร่ เป็นศูนย์กลางของแหล่งไม้ในขณะนั้น

 

        ขณะนั้นเมืองแพร่ มีการปกครองโดยมีข้าหลวง จากกรุงเทพเข้ามาปกครอง ขึ้นกับ มณทล พายัพ(เชียงใหม่) โดยมี เจ้าเมืองแพร่คงไว้ เพียงเป็นเจ้าเมือง  และ  ออกจะเป็น กลุ่มที่ร่วม ทุน ทำธุรกิจ กับ นายทุนอังกฤษ 2 บริษัทใหญ่ โดย รับหน้าที่  ตัด ไม้ และถอนซุง จาก ทรัพยากรเครื่องจักร  คือ ช้าง แล้ว จัดส่งต่อให้กับ บริษัทอังกฤษ

 

         “บ้านลู” ชื่อนี้ มาจาก “เต่าปูลู”   จากแหล่ง ธรรมชาติ อันสำคัญที่แสดงถึง ความสมบูรณ์ทางนิเวชวิทยา  รวมถึงสัตว์ที่หายากนานาชนิด 

          ที่ตั้ง ปางไม้ ที่มั่นอันสำคัญ  หมู่บ้านลูปางไม้ โดยจะเห็น จากเส้นทางการ ลำเลียงลงไปสู่ กรุงเทพมหานครโดยการ ล่องลงไปตาม ลำน้ำยม////

           “หนองลู”  เส้นทางน้ำที่ยาว กว่า 10  กิโลเมตร  เป็นเส้นทางที่เกิดขึ้นของ ร่องการลากไม้ โดยช้าง ในสมัยนั้น จากป่าห้วยเปาะ  ห้วยจันทร์ ทิศตะวันตก  ผ่านด้านทิศเหนือหมู่บ้าน  ลงไปสุดที่  ปงใต้ ลงสู่น้ำแม่ยม (ด้านทิศ ใต้หมู่บ้าน ทางตะวันออกป่าช้า)

            ขณะนั้น เจ้ามหาวัน (มหา=หนานที่จบเปรียญฯ) (ยังไม่ทราบที่มา ใครรู้บอกด้วย) จากหลักฐานการบอก ต่อ กันมา เป็น เชื้อสายเจ้าเมือแพร่สายเจ้าพิริยกิจ ที่ ขึ้นมาก่อตั้งปางไม้แห่งนี้ โดยยกพรรคพวก พี่น้อง พลพรรค จากในตัวเมือง บ้านเชตะวัน  บ้าน....  เรื่อยมา บ้านมหาโพธิ์ บ้านวังหลวง ฯลฯ (หมู่บ้านที่ติด ลุ่มน้ำยมเป็นสำคัญ)   และมี ไทยใหญ่ หรือ “เงี้ยว”  และชาวต่างด้าว บ้าง เป็นลูกจ้าง

              

             ครั้งเมื่อ พ.ศ.๒๔๔๒  ประเทศไทย ได้แบ่ง  เมืองแพร่ออกเป็นสองเขตการปกครองเรียกว่า แขวง คือ แขวงเมืองแพร่ และ แขวงแม่ยมเหนือ โดยมีข้าราชการคนไทยขึ้นมาเป็นผู้ปกครองเรียกว่า นายแขวง แล้วนำบ้านหลายๆบ้านรวมกันเรียกว่า  แคว่น หรือ  แคว้น   ผู้ปกครองเรียกว่า นายแคว่น หรือ นายแคว้น มีตำแหน่งเป็น พระยา

 

              เจ้ามหาวัน มีบุตร คนหนึ่งชื่อว่า  “นรกิจ”  (ถ้าไม่ผิด)  เคยสอบถามผู้ใหญ่หลายท่าน  มักเรียกว่า  พ่อขูน   อันหมายถึง  “ขุนหนุนนรกิจ” คือ นายแค้วน หนุน  หรือตำบลบ้านหนุนในปัจจุบัน  แต่ก่อนนี้บ้านลูขึ้นอยู่กับตำบลบ้านหนุน  แขวงยมเหนือ(อำเภอสองปัจจุบัน)

 

              ต่อมาขุนหนุนนรกิจ นี้ แต่งงานกับ แม่บัวคลี   โดยทั้งสองตั้งนามสกุลว่า  กันทะวงศ์   ในฐานะนายแค้วนบ้านหนุน  ตั้งบ้านเรือนอยู่ที่บ้านลู  ซึ่งก็ไม่มีบุตรด้วยกัน  แต่ก็ได้นำเด็กที่ตนเองรักและเอ็นดูมาเลี้ยงเป็นบุตรบุญธรรม  และต่อมาก็ให้ใช้นามสกุล  คือ นายแก้ว กันทะวงศ์  นายสร้อย    กันทะวงศ์    นางอุ่นเรือน  กันทะวงศ์(อินจันทร์)    นายสมบูรณ์   กันทะวงศ์  

 

              บ้านลูนิเกตุ (Niket)  หรือ Nibbel Gate (ฝรั่งเรียก)   นิเกตุ..มาจากไหน  nibble=แทะ ตัดออก เป็นชิ้นเล็กๆ  gate = ประตู      Nibble Gate  คือ ประตูสำหรับการตัดแยก และการลำเลียง (ดู้  ไปนั่น ) ข้อสันนิฐานล่าสุด ใครรู้ตอบด้วย (ข้อคิดเห็นส่วนบุคคล)

 

              เอาละ  สันนิฐานไว้แค่นี้ก่อน ซึ่ง ส่วนหนึ่งเชื่อถือได้ร้อยละ 80 อีก 20  เป็นข้อมูลที่ผู้เขียนค้นคว้าประกอบมา  หรือมีผู้รู้ที่สามารถประต่อได้ดีกว่า โปรดแจ้ง   และหวังว่าจะเป็นประโยชน์แก่ทุกท่านครับ

 

                                                                           พิภพ   อินจันทร์
                                                                          30 กันยายน 2549

            <<<คลิ๊ก>>>  ขอเชิญร่วมแสดงความคิดเห็น   <<<คลิ๊ก>>>